در تجویز سمعک ادیولوژیست با توجه به فاکتور های فردی و الگوی کم شنوایی در افراد٬براساس فرمول های تنظیمی در دسترس ٬سیگنال گفتاری را برای کاربر قابل دریافت می کند. انواع فرمول های تنظیمی به شرح زیر می باشد :
DSL [i/O]:
هدف اصلی این فرمول تنظیمی Audibility می باشد .در این روش تنظیمی تلاش می شود ماکزیمم توانایی شنیداری برای کاربر ایجاد شود ٬در حالیکه بلندی به ازای تمام سطوح ورودی در سطح راحتی شنیداری حفظ می شود . بسته به نوع سمعک target تجویزی در سمعک های دارای WDRC افزایش می یابد .
DSL v5:
هدف اصلی این فرمول توانایی شنیداری فرد در تمام موقعیت های شنیداری می باشد . در این فرمول بهره کلی نسبت بهDSLi/O ,کمتر می باشد و به دلیل محدودیت در خروجی ٬کیفیت مناسبی در سیگنال گفتاری دریافتی مشاهده می گردد. رعایت موارد تجویز اصلاحیه برای کم شنوایی مختلط و انتقالی و در نظر گرفتن تجویز دوگوشی در تنظیم بهره مدنظر قرار گرفته است . در موارد تجویز دوگوشی نسبت به تک گوشی target به میزان3d در هر سطح از ورودی کاهش می یابد . بهره براساس REAG تنظیم می شود. علی رغم اینکه بلندی برابر را در هرفر کانس ایجاد نمی کند اما سبب ایجاد راحتی در بلندی شنیداری می گردد.این فرمول شامل دو حالت کودکان و بزرگسالان می باشد.
DSLv5کودکان :
دراین فرمول target براساس کم شنوایی مادرزادی و بسته به سن دختر یا پسر تنظیم می شود .در مطالعات بیان می شود که در کودکان ترجیحا تقویت بیشتری برای اصوات در نظر گرفته می شود.در کم شنوایی شدید میزان target برای سطوح متوسط گفتاری کمتر تنظیم شده تا مطمئن شویم که قله های سیگنال گفتاری در محدوده ی شنوایی قرار گرفته در حالیکه سمعک به اشباع نرسیده باشد .
DSLv5بزرگسالان :
در این فرمول target برای بزرگسالان و با در نظر گرفتن کم شنوایی اکتسابی تنظیم می شود .
در بزرگسالان target به میزان 7dB کمتر از کودکان تنظیم شده است .رنج target ورودی را در بزرگسالان 20dBHL در نظر میگیرند در حالیکه در کودکان 0dBHL می باشد .در افرادی که دارای کم شنوایی شدید -عمیق هستند بهره کاهش پیدا می کند تا اصوات را در سطح Audibility شنیداری حفظ کند
NAL-NL1
هدف از این فرمول تجویزی ماکزیمم درک گفتاری در تمام سطوح ورودی می باشد. درحالیکه اطمینان داریم بلندی گفتار از سطح نرمال تجاوز نمی کند .این فرمول براساس آستانه تنظیم می شود که برای سطوح متفاوت ورودی ٬ پاسخ بهره -فرکانس را تعیین می کند . هم چنین در سمعک های دارای مدار WDRC نسبت تراکم را برای فرکانس های مختلف تنظیم می کند در این فرمول بهره ی کمتری برای فرکانس های پایین در کم شنوایی flat در نظر میگیردو به طور کلی میزان تقویت بیشتری برای فرکانس ها بالا تجویز می کند .بعلاوه به طور کلی نسبت تراکم را کمتر تخمین می زند.
NAL-NL2
مشابه NAL-NL1 براساس آستانه افراد می باشد و پاسخ فرکانسی را برای ورودی های مختلف تعیین می کند .هدف آن حفظ ماکزیمم قابلیت فهم گفتار برای هر سطحی از ورودی گفتار در بالای آستانه ی تراکمی می باشد . از این فرمول جهت حفظ قابلیت فهم گفتار (درک گفتار با خصوصیات آکوستیکی مختلف ) و بلندی اصوات استفاده می شود . هم چنین با افزایش تعداد کانال در سمعک (اثر تجمع کانال )،بهره کمتری را تجویز می کند .
در این فرمول تنظیمی سن ٬جنس٬کیفیت تونال زبان فرد و تجربه استفاده ی قبلی از سمعک مد نظر قرار میگیرد .
✅ به طور کلی در فرمول تنظیمی NAL -NL1 /۲, قابلیت درک را به حداکثر می رسانند تا تمام باند های گفتاری در یافت شده بلندی یکسانی داشته باشند.
تاثیر فاکتورهای مختلف بر فرمول NAL_NL2 در تنظیم سمعک
همانطور که میدانیم این فرمول تنظیمی دستیابی به ماکزیمم درک گفتار و تناسب در بلندی را مد نظر قرار میدهد. به این ترتیب میتوان در کاربران سمعک با استفاده از این فرمول تنظیمی به حداکثر توانایی در شناسایی گفتار بدون تجاوز از محدوده ی نرمال بلندی دست یافت.
در این فرمول تنظیمی برای کاربران باافت شدید تا عمیق برای تراکم fast _acting نسبت تراکم کمتر و برای تراکم slow _acting نسبت تراکم بالاتر را تجویز می کند این در حالی است که برای افراد با افت ملایم تا متوسط ٬ سرعت تراکم تاثیری بر نسبت تراکم ندارد .
در این فرمول تاثیر فاکتور های مختلف بر تنظیم سمعک مورد توجه قرار گرفته است که به شرح زیر می باشد :
۱⃣سن :
با توجه به این که برای بهبود درک گفتار درکودکان نیازمند بهره ی بیشتر برای سطوح ورودی کم هستیم و کمتر احتمال آسیب شنوایی در این ورودی ها نسبت به ورودی بالا مطرح می باشد .بنابراین در این فرمول٬ بهره برای سطوح کم ورودی افزایش می یابدو کاهش در افزایش بهره با افزایش سطح ورودی (نسبت تراکم بالا ) ایجاد می شود .
هم چنین برخلاف NAL_NL1در این فرمول٬ بهره کمتری در بزرگسالان برای سطوح ورودی بالا تجویز می شود.
۲⃣ جنس:
از آنجاییکه RECD در مردان کمتر از زنان محاسبه می شود نیاز به بهره بیشتر در مردان نسبت به زنان مدنظر قرار میگیرد. در یک سطح از میزان کم شنوایی 2dB بهره بیشتری در مردان نسبت به زنان تجویز می شود.
۳⃣تجویز دوگوشی در مقابل تک گوشی :
با این فرض که شنوایی دوگوشی بلندی بیشتری نسبت به تک گوشی ایجاد میکند . در فرمول تنظیمی NAL_NL2 بهره ی بیشتری را در تجویز یک طرفه نسبت به دوطرفه در نظر میگیرد .در موراد افت متقارن این تفاوت از 2dB در ورودی های زیر 50dBSPL تا 6dB برای ورودی های بالای 90dB افزایش می یابد .
در کم شنوایی نامتقارن با افزایش در میزان عدم تقارن ٬اصلاحیه دوگوشی کاهش می یابد .
۴⃣تجربه استفاده از سمعک:
با افزایش در میزان افت شنوایی در کاربران جدید بهره ی کمتری نسبت به افرادی که تجربه ی قبلی استفاده از سمعک را دارند تجویزمی شود .این تفاوت از 0dB در افت ملایم تا10dB در موارد کم شنوایی شدید متغییر است.
۵⃣زبان تونال :
در زبان های تونال(چینی) نسبت به غیر تونال (انگلیسی ) بهره ی بیشتری در فرکانس های کم و بهره ی کمتری در فرکانس های بالا تجویز می شود.
جایگاه Speech map در روند تنظیم سمعک
در افرادی که دارای شنوایی هنجار هستند آستانه در حداقل سطح شنیداری و موز گفتاری در محدوده ی شنوایی برای تمامی فرکانس ها قرار می گیرد. اما در افراد کم شنوا بسته به میزان کم شنوایی بخشی از صداهای گفتاری خارج از محدوده ی شنیداری بیمار قرارمیگیرد .
در واقع speech map یک روش تاییدی است که جهت اطمینان ازصحت تنظیم سمعک براساس نیاز هرکاربر به کار میرود. این روش کمک میکند از پاسخ فرکانسی سمعک جهت رسیدن به بهترین کیفیت سیگنال گفتاری و اینکه ماکزیمم سطح صدا در سطح ناراحتی شنیداری قرار نگرفته باشد اطمینان حاصل کنید .
روند ارزیابی با استفاده از REM:
۱⃣قبل از شروع ارزیابی ادیولوژیست می بایست علاوه بر ارزیابی آستانه ٬ UCL را نیز برای کاربر سمعک بدست آورد .
۲⃣قرار دادن probe tube در کانال گوش و در فاصله ی مناسب
۳⃣سمعک را در نرم افزار مربوطه تنظیم کرده و در حالیکه مراقب هستید پروب جابجا نشود سمعک را در کانال گوش قرار دهید
۴⃣وارد نرم افزار speech map شوید. در محیط نرم افزار آستانه ی بیمار و UCL در ارتباط با موز گفتاری نمایش داده می شود
۵⃣ سپس یک سیگنال گفتاری در سطح 65dBSPL ارائه دهید
۶⃣ این منحنی را ذخیره کنید
۷⃣جهت اطمینان از اینکه سیگنال گفتاری در سطح ناراحتی شنیداری قرار نگیرد. یک سیگنال گفتاری بلند( ۹۰-۸۵ دسی بل ) را به بیمار ارائه دهید و خروجی سمعک را در کانال ارزیابی کنید . به دلیل بلند بودن صدا ٬ پیش از ارائه سیگنال به بیمار هشدار دهید .
۸⃣در صورتیکه واکه و همخوان های گفتاری برای بیمار قابل شنیدن نباشند یا اصوات بلند گفتاری از UCL کاربر تجاوز کند باید در تنظیم سمعک ( میزان بهره ، MPO و تراکم ) تجدید نظر کنیم .
فواید استفاده از speech map در فیتینگ سمعک:
🔅تمرکز بر اهمیت توانایی کاربر در دریافت گفتار دیگران و برقراری ارتباط
🔅 به کار گرفتن کاربرو خانواده ی وی در پروسه ی فیتینگ ( اجازه میدهید که تفاوت های فرد کم شنوا در دریافت سیگنال گفتاری در حالت با و بدون سمعک با استفاده از موز گفتاری برای کاربر و اطرافیان قابل لمس باشد )
🔅 افزایش احتمال موفقیت در فیتینگ سمعک و کاهش نارضایتی بیمار