اختلال پردازش مرکزی شنیداری در ۵% کودکان سن مدرسه گزارش شده و با توجه به عدم تشخیص و درمان زودهنگام ، تاخیر در گفتار و زبان و اختلالات یادگیری مورد انتظار می باشد .به این ترتیب تشخیص و درمان بهنگام بسیار حائز اهمیت می باشد. این کودکان دارای شنوایی هنجار هستند اما در کشف تمایزات ظریف بین اصوات یک کلمه ضعیف می باشند. به همین دلیل بایدگفتار بلند و واضح بوده و در حضور نویز زمینه( کلاس درس ، زمین بازی، سالن های ورزش) اختلال در درک گفتار ایجاد می شود.
✳️علائم :
علائم مبتلایان از ملایم تا شدید متغییر بوده و در طیف زیر قرار میگیرد :
🔅به آسانی حواس فرد پرت شده و اصوات نویزی بلند و ناگهانی برای فرد مزاحمت ایجاد می کند
🔅هرگونه نویز محیطی برای کودک ناراحت کننده است
🔅عملکرد کودک در سکوت بهبود می یابد
🔅اختلال در دنبال کردن دستور العمل های ساده وپیچیده
🔅اختلال در خواندن ، نوشتن و هجی کردن
🔅فراموش کردن مطالب
❇️از علل اختلال میتوان به تروما به سر ، عفونت های مزمن ، و…اشاره کرد.
❇️تشخیص : بررسی ۵ اختلال اصلی توسط آزمون های مرکزی که معمولا در سن ۷-۸ سال امکان پذیر است:
🔆اختلالات شنوایی در نویز زمینه:
ناتوانی در حفظ توجه در نویز
🔆اختلال در حافظه شنیداری:
اختلال در به یاد آوردن اطلاعات ( دستورالعمل ها، لیست ها، مطالعات) که بلافاصله یا با تاخیر روی می دهد.
🔆اختلال در تمایز شنیداری:
اختلال در شنیدن اصوات یک کلمه یا دنبال کردن نوشته یا متن شنیده شده
🔆اختلال در توجه شنیداری:
عدم حفظ توجه روی موضوع خاص
🔆اختلال در یکپارچگی اطلاعات شنیداری
✅پیشنهادات به والدین در منزل:
🔅کاهش نویز زمینه
🔆داشتن توجه به کودک بهنگام مکالمه
🔆استفاده از عبارات ساده
🔆صحبت کردن با شدت بلند و سرعت اهسته
🔆تکرار کردن
🔆فراهم کردن محیط ساکت
🔆حفظ آرامش در خانه
🔆خواب کافی و تغذیه مناسب
🔆افزایش اعتماد به نفس در کودک
ارزیابی جامع کودکان مبتلا به CAPD
ادیولوژیست موظف است براساس تظاهرات بالینی و یافته های کلینیکال، بیماران را تشخیص و در راستای تمایز مبتلایان از دیگر بیماری هایی که دارای علائم مشابه با CAPD هستند ( ADHD, اختلالات محیطی شنیداری، SLD, و اختلالات شناختی) با دیگر متخصصین همکاری داشته باشد.
طی تاریخچه گیری موارد زیر را مورد بررسی قرار دهید:
🔆 بررسی سن تقویمی و ذهنی
🔆 بررسی شکایات شنیداری فرد( اختلالات در درک گفتار در محیط های نویزی و بازآوا، اختلال در مکان یابی صدا، استفاده از تلفن، اختلال در دنبال کردن گفتار سریع و کشف ویژگی های زبرزنجیری گفتار )
🔆بررسی وضعیت شناختی و روانی بیمار( توجه، حافظه ، انگیزه )
🔆بررسی وضعیت تحصیلی
🔆بررسی سیستم شنیداری
🔆بررسی فاکتور های خطر ( نقص یادگیری، ضربات مغزی( TBI ))
🔆بررسی وضعیت اجتماعی و فرهنگی و کیفیت گفتار و زبان بیمار
⭕️ارزیابی رفتاری :
🔅ارزیابی ظرفیت عملکردی سیستم شنیداری
🔅ارزیابی تمایز شنیداری جهت تمایز محرکات آکوستیکی مشابه که در فرکانس، شدت و ویژگی های زمانی متفاوتند
🔅ارزیابی پردازش زمانی شنیداری
🔅انجام تست های دایکوتیک ( binaural sepration و binaural integration)
🔅انجام تست های گفتاری تک گوشی (speech in noise, speech in comptition , Low pass filtered speech, compressed speech)
🔅انجام تست های تعامل دو گوشی که محرکات به دو گوش، همزمان یا پی در پی ارائه شده، و بیمار باید هر دو ورودی را ترکیب و بیان کند.
⭕️آزمون های الکتروفیزیولوژیک شامل : ABR, MLR, P300, MMN جهت بررسی مسیرهای عصبی شنیداری و یکپارچگی سیستم انجام می شود.
⭕️ارزیابی گفتار و زبان
ارزیابی شامل گفتار بیانی و زبان نوشتاری ، دانش آوایی (توانایی ترکیب و تجزیه ی اصوات در سیلاب و کلمات)، حافظه ی واجی و ارتباطات اجتماعی می شود.
اختلالات سیستم پردازش مرکزی در بزرگسالان
در مطالعات متفاوت، تغییرات مرتبط با سن در شنوایی دایکوتیک گزارش شده است. علاوه بر اختلالات شنوایی، اختلالات بینایی و شناختی سبب اختلال در درک گفتار و ارتباطات فرد می شود .
این اختلالات اکتسابی بوده و مرتبط با تغییرات نورولوژیکال می باشد .
عواملی که بر سیستم مرکزی اثر گذار بوده و نیازمند گزارش نتایج آزمون های پردازش مرکزی می باشد شامل:
⭕️سن: کاهش حساسیت شنوایی به دنبال تغیبرات در حلزون سبب شکایت فرد مبنی بر اختلال در درک گفتار در نویز می شود.
⭕️شناخت:
اختلالات سیستم شنوایی سبب تظاهر بیشتر در کاهش شناخت می شود(عدم به خاطر آوردن اطلاعات شنیده شده در نویز نسبت به سکوت ). هم چنین وجود توانایی های شناختی سبب بهبودی در کسب اطلاعات شنیداری می شود زیرا بهنگام اختلال در کسب اطلاعات ورودی ، دانش گذشته فرد کمک کننده است .
⭕️تومور ها :
در صورت وجود سیستم شنوایی سالم ، PTAهنجار و شکایت فرد از اختلالات درکی باید مناطق فراتر از حلزون را بررسی کرد . در مقابل بررسی های ساختاریMRI ، در ABR مناطق مرکزی شنیداری را به صورت عملکردی بررسی می کنیم .
⭕️اختلالات سیستم عروقی-مغزی :
اختلالات سیستم عروقی و اثر برسیستم مرکزی شنیداری بسته به سایز و مکان آسیب می باشد.ناشنوایی تمپورال و آسیب هر دو لب تمپورال و آسیب ساقه مغز ، کولیکولوس تحتانی، کپسول داخلی،جایروس هشل و اینسولا .
⭕️آسیب تروماتیک مغزی(TBI)
در ۸۰%مواردسبب ایجاد اختلال پردازش مرکزی شنیداری تحت تاثیر تصادف یا سقوط می شود .
⭕️صرع
⭕️قرار گیری در معرض حلال ها و مواد شیمیایی مانند جیوه و مواد هیدروکربنی
⭕️بیماری MS :
در صورت وجود پلاک های بیماری در سیستم شنوایی مرکزی
⭕️ ژنتیک
⭕️کم شنوایی محیطی
علائم CAPD در بزرگسالان
در سال2001 musiek و دیگر محققین بیان کردند که سیستم عصبی مرکزی شنیداری (تمام بخش های آناتومیکی و پردازشی) که از سطح هسته های حلزونی تا کورتکس را شامل شده؛ در این بیماران درگیر می شود. جایروس هشل و شیار سیلوین به عنوان مراکز پردازش شنیداری و پلانوم تمپورال چپ به عنوان کنترل کننده ی پردازش های زبانی ، تحت تاثیر این اختلال، درگیر می شوند.
⭕️شکایات و علائم در محیط خانه:
🔅با وجود بالا بودن صدای ولوم تلویزیون، درک سیگنال دریافتی برای فرد مشکل است.
🔅در صورت عدم توجه کامل به شریک خود حین گفتگو، در درک پیام با مشکل روبه روست .
🔅 ضعف در مکان یابی
🔅 فراموشی و ضعف در به خاطرآوردن
🔅عدم درک سیگنال دریافتی در محیط نویزی
🔅 اغلب به دلیل از دست رفتن اطلاعات در حین مکالمه شکایت دارند.
⭕️ شکایات و علائم در محیط کاری:
🔆اختلال در به یاد آوردن و دنبال کردن سیگنال در جلسات گروهی
🔆هنگامی که با همکاران خود در یک محیط پر سر و صدا ( کافی شاپ ) صحبت می کنند، در درک پیام دچار مشکل هستند .
🔆اغلب با عنوان بی دقت، در محیط کاری خطاب می شوند.
🔆از دست دادن مطالب حین مکالمه ی تلفنی
❇️از علل به وجود آورنده ی CAPD در بزرگسالان میتوان به ژنتیک، تروما، تومور و آنوکسی اشاره کرد.
✅در حوزه ی مدیریت بیماران استفاده از تکنولوژی هایی که سبب افزایش نسبت SNR می شوند از جمله Minimic TV streamer ، phone clip و FM کمک کننده خواهد بود. هم چنین برنامه های تربیت شنیداری جهت افزایش پلاستیسته مغزی و توانایی های مغزی در مهارت های پردازشی توصیه می شود
تاثیر مثبت موسیقی درمانی در مبتلایان به CAPD
در سال ۲۰۱۴ گزارشی توسط دکتر Kraus منتشر شد که به تاثیرات مثبت و مشخص موسیقی درمانی در مغز پرداخته بود. موسیقی به عنوان ابزاری که حالات و احساسات را در کودکان و بزرگسالان تحت تاثیر قرار می دهد، در انواع مداخلات پزشکی(کاهش درد، کاهش فشار خون و … ) و APD موثر می باشد.
اختلال APD بر توانایی های شناختی و درکی فرد موثر بوده و در صورت همراهی با دیگر اختلالات ( ADHD, LDو…) بر کیفیت زندگی فرد بیش از پیش اثر گذار خواهد بود.
❇️مغز کودکان به دلیل نوروپلاستیسیته قابلیت تغییر داشته و تحت تاثیر تکرار و ارائه ی مداوم محرک مناسب، به تدریج مغز یادمیگیرد اصوات و زبان را به درستی پردازش کند. هم چنین ایجاد ارتباطات عصبی جدید و تقویت ارتباطات نیز به دنبال تکرار و افزایش پیچیدگی محرکات مفروض می باشد.
تحت تاثیر ارائه موسیقی، مغز آموزش میبیند اصوات موسیقیایی را از دیگر اصواتی که از نظر موسیقی معنادار نیستند تفکیک کند. این توانایی کمک به درک گفتار در محیط نویزی ( خانه، مدرسه، زمین بازی و…) می کند.
🔆موسیقی سبب ایجاد تغییرات ساختاری در مغز می شود از جمله افزایش ماده ی خاکستری و ارتباطات بین دو‌نیمکره .
🔆موسیقی درمانی در تقویت مکانیزم های مغزی، مهارت خواندن، یادگیری، بهبودی حافظه، افزایش توجه، نیز نقش دارد.
🔆از جمله تفاوت موسیقیدانان با دیگر افراد، میتوان به حجم بیشتر ماده ی خاکستری در بخش های مرکزی سیستم شنوایی و بینایی٬ جایروس هشل بزرگتر، پلانوم تمپورال بزرگتر در سمت چپ، ارتباطات بین دو نیمکره و کورپوس کالوزم بزرگتر اشاره کرد.
✅موسیقی درمانی با تاثیر بر نورون ها و ارتباطات عصبی بر پاسخ عصبی و شلیک نورون ها در پاسخ به محرک ورودی موثر بوده و در روند درمانی مبتلایان به CAPD کمک کننده می باشد.
کاربرد Minimic در کودکان مبتلا به CAPD
گاهی کاربران با بهترین تکنولوژی موجود در سمعک ها، هم نیاز به تقویت بیشتر سیگنال برای ارتباط مطلوب تر دارند.
مطالعات نشان می دهد minimic با انتقال مستقیم صدا از گوینده به شنونده، سبب بهبود توانایی های شنیداری می گردد.
تحت تاثیر نوروپلاستیسیته و بهبود پاسخ نوروفیزیولوژیکال عصبی به دنبال افزایش ارتباطات عصبی، سبب تقویت مهارت های شنیداری در کودکان مبتلا به CAPD، در کلاس درس می گردد.
✅این وسیله به لباس فرد گوینده وصل شده یا با یک وسیله الکترونیکی جفت میشود و گفتار از گوینده به طور مستقیم و بی واسطه از طریق سیستم وایرلس ۲.4GH به سمعک کاربر ارسال می شود .
🔆این دستگاه نسبت به FM کوچکتر و ارزان قیمت تر بوده و به راحتی توسط کودک پذیرفته می شود.
✳️ برخی از ویژگی های Mini Microphone:
✅کوچکترین میکروفن وایرلس موجود
✅تا مسافت ۷متری را پوشش میدهد
✅این سیستم برخلاف FM دارای دایرکشنالیتی برای بهبود مکالمات بین فردی می باشد .
✅دستگاه قادر خواهد بود به مدت ۱۰ساعت با یک باطری شارژ شده کار کند
✅ اگر از محدوده مسافت طبیعی خارج شوید درصورت بازگشت ظرف مدت ۵دقیقه به شکل اتوماتیک دوباره سیستم وصل میشود.
🔆🔆مزایای Minimic در کودکان CAPD:
۱⃣بهبودی در توجه کودک و درک بهتر وی در کلاس درس
۲⃣کاهش خستگی شنیداری در کلاس درس
۳⃣افزایش اعتماد به نفس کودک
۴⃣افزایش مهارت های شنیداری کودک در درک گفتار در نویز، آگاهی واجی، حافظه ی شنیداری، یادگیری
تکنولوژی ۲.۴GH و امکان استفاده از minimic ، توسط سمعک های پیورتن، مدل ۶۸۰ و ۱۲۰۰ پشتیبانی میشود.